İsm-i Zaman ve Mekân
10 Eylül 2009
Geçen gün maslak salx’tan gelir, hayvan boğazlama yeri demektir dedim ya. Birkaç okurumun aklı yatmamış, nasıl yani diye sormuşlar.
Arapça’da ism-i...
2021-11-28 19:00:00 +0000 UTC View Post
Sevan Nişanyan posts
Balık Tiyatroları
9 Eylül 2009
“Şehrin Türkçesi balık mıdır” diye sormuş, kutadgubiliklere meraklı görünen bir okurum. Hemen kontr soruyu çaktım: şehir mi Türkçedi...
2021-11-26 19:00:00 +0000 UTC View PostHavlu
8 Eylül 2009
Havlu havlıdır tabii, havı olan manasına. 17. yüzyılda henüz bağımsız kelime olmamış gibi, sözlükte havlu makrama diye deyim geçiyor. Ma...
2021-11-25 19:00:01 +0000 UTC View PostBasur
7 Eylül 2009
Etimoloji ne işe yarar? Bir işe yaramaz aslında. Kelimelerin hikâyesi insan hikâyeleri gibidir, biraz hoşça vakit geçirirsin, şansın varsa biraz da ufkun aç...
2021-11-24 19:00:00 +0000 UTC View PostMaslak-Levent
5 Eylül 2009
Maslak şimdi İstanbul’un şıkıdım semtlerinden biri. Ama adı mezbaha demek, heyhat. Eskiden şehirden saatlerce mesafede kör ıssız bir yerdi...
2021-11-23 19:00:01 +0000 UTC View PostRamazan
4 Eylül 2009
Oniki artı bir aylı takvimi yanılmıyorsam MÖ 600’lere doğru eski Babilliler keşfetmiş. Hemen ardından İranlılarla Yahudiler, bir süre sonra da Yunanlılar...
2021-11-22 19:00:01 +0000 UTC View Postİstanbul
3 Eylül 2009
Osmanlıda, misal, Trabzon deyince normal olarak Trabzon kenti kastedilmez, Trabzon beyliği ya da vilayeti kastedilir. Sur içindeki kent için nefs-i Trabzon...
2021-11-21 19:00:00 +0000 UTC View PostYalan Fırtınası
2009 sonlarına doğru Kelimebaz gitgide artan oranda siyasi konulara değinmeye başladı. İlk örneklerinden biri. 2 Eylül 2009.
Meşhur belgeyi imzalayan albayı şutlamışlar....
2021-11-20 19:00:00 +0000 UTC View PostTatil
1 Eylül 2009
Yok, vallahi tatil filan yapmadım. Bir aydır hemen her gece sabah beşlere kadar çalıştım, gözlerim pörtledi, göbeğim sarktı, sırtımın ağrısından duram...
2021-11-19 18:00:06 +0000 UTC View PostTırlatmak
15 Ağustos 2009'da Taraf'ta çıkan kısa tatil notu
Yazarınız tırlatmak üzeredir.
Biliyorsunuz asıl işim bu kelimebazlık işi değil. İzmir’in dağındaki bir köyd...
2021-11-18 18:00:05 +0000 UTC View PostPirinç
14 Ağustos 2009
Dillerin tarihteki evrimini anlamak için bin tane ses kuralı ezberleyeceksin. Misal: eski İran dillerinde kelime başındaki /w/ sesi modern Farsçada daima /b/ o...
2021-11-17 18:00:07 +0000 UTC View PostAganigi
Çağdaş Türkiye argosunda aganigi = oynaşmak, cinsel ilişkide bulunmak. On yıl kadar önceki Fiskobirlik fındık reklamlarından mı türedi, yoksa daha önceden de bu anlam...
2021-11-16 18:00:05 +0000 UTC View PostLight
12 Ağustos 2009
Türkçede light diye bir sözcük var mı? Vallahi herkes kızacak gene ama bana sorarsanız var. 1990’ların ortasıydı yanılmıyorsam, o ara ...
2021-11-15 18:00:06 +0000 UTC View PostNorşin
11 Ağustos 2009
Eyvah, Canan Arıtman haklı mı çıktı ne? Cumhurbaşkanı Gül Kürtçe zannedip Norşin’e Norşin demiş. Heyhat, Kürtçe değil Ermenice! Nor 2021-11-14 18:00:03 +0000 UTC View Post
Sumerce - II
8 Ağustos 2009
Sumer dili ilk keşfedildiğinde, daha kimse nedir nasıldır bir şey bilmezken Julius Oppert adlı bir Alman 1855 yılında bunun tıpkı Macarca ve Türkçe gibi a...
2021-11-13 18:00:04 +0000 UTC View PostSumerce - I
7 Ağustos 2009
“Sümer mitolojisinde ilk yaratılan insana lulu amelu (işçi) denilmiş. Sanırım amele kelimesinin kökeni de Sümerce olmalı,” diye akıl y...
2021-11-12 18:00:05 +0000 UTC View Postİsot
6 Ağustos 2009
Yok kardeşim, üzgünüm, isot da Kürtçe değil.
Gene biri sayfalar boyu döktürmüş, ne Türk faşizmine yalakalığım kalmış, ne hangi menfur çıkarl...
2021-11-11 18:00:04 +0000 UTC View PostBayrak
Dünyanın bir yerinde, emek ve yetenek ürünü olan bir işte insan kendi ülkesinin bayrağı göndere çıksa sevinmez mi? Sevinir tabii: sevinmeyen ruhsuzdur. İnsan başarıdan pay çıkarır...
2021-11-10 18:00:00 +0000 UTC View PostBilim dili
Avrupa üniversitelerinde 19. yüzyıl başlarına dek eğitim dili Latince idi. Yani hiç kimsenin evinde konuşmadığı, bin küsur yıl önce ölmüş bir antika dil. Bundan dolayı Avrupa’da...
2021-11-09 18:00:00 +0000 UTC View PostSeks
3 Ağustos 2009
Gelelim seksin faydalarına. Sorumuz şu: En temel insan eylemlerinden biri için neden ithal malı fantazi bir kelime kullanırlar? Türkçesi yok mudur bu meretin? ...
2021-11-08 18:00:01 +0000 UTC View PostSlip
Çağdaş yaşamın Türkçeye kazandırdığı taze kelimelerden biri slip. “Kısa kesimli erkek donu” anlamında galiba 1980’lerde çıktı. Cümle içinde kullanımına ö...
2021-11-07 18:00:00 +0000 UTC View PostSalak
31 Temmuz 2009
Dilimizde aşağı yukarı aynı anlama gelen bir salak var, bir de saloz var. İkincisi son yıllarda biraz demode olsa da halk ağ...
2021-11-06 18:00:00 +0000 UTC View PostMülk
30 Temmuz 2009
Arapça m-l-k kökü esasen “egemen olma, beylik ve hükümdarlık etme” ve ikinci olarak özel hukuk çerçevesinde bir mala “sahip olma”. Bu iki kavram aras...
2021-11-05 18:00:01 +0000 UTC View PostMemluk
Dün kulla köleyi gördük, yazının ucunu da memluk’a bağladık. Memluk neymiş? Malik olunan şey veya kişi, m-l-k kökünden, köle demek. Aynı anlama gelen gulam’dan d...
2021-11-04 18:00:00 +0000 UTC View PostKul, köle
28 Temmuz 2009
Kul ta Orhun yazıtlarından beri var olan bir Türkçe kelime, hizmetkâr ve köle demek. Bu iki kategori arasındaki ayrım eski dillerde yoktur, ya...
2021-11-03 18:00:00 +0000 UTC View PostBumin
Kürşat Bumin hocam geçen gün Yeni Şafak’taki yazısında Kelimebaz’ı öve öve övgü manyağı yapmış.2021-11-02 18:00:01 +0000 UTC View Post
Pehlivan
25 Temmuz 2009
Farsça pehlevân = yiğit, kahraman, cengâver. Fars edebiyatının başyapıtı olan Şahname baştan aşağı pehlevan menkıbeleriyle doludur, peh...
2021-11-01 18:00:07 +0000 UTC View PostSaltbuyurmanlık - II
24 Temmuz 2009
Türk Dili dergisinin 1936 yılında önerdiği Öztürkçe kelimelerden bir demet sunmaya devam ediyoruz.
Üyürt neymiş? Seçim ve tercih dem...
2021-10-31 18:00:01 +0000 UTC View PostSaltbuyurmanlık - I
23 Temmuz 2009
TDK’nin resmi yayını olan Türk Dili dergisinin 17.-18. sayısı 1936’da çıkmış, 155 sayfa, Dil Devrimi’nin ilk dört yıllık hengâmesinin bir tür özet...
2021-10-30 17:00:01 +0000 UTC View Post