Kelimebaz 113 - Güzel
24 Şubat 2009
Sallama çayı Amerikalılar icat etmiş ama sallama dilbilim konusunda Allah’a bin şükür bizimkiler kimseye pabuç bırakmaz.
Vatanmillet şairleri kontenj...
2021-06-26 17:00:00 +0000 UTC View Post
Sevan Nişanyan posts
Kelimebaz 112 - İğrenmek
23 Şubat 2009
“Eski Türkçede de yenisinde de nefret sözcügünü dil duygusu açısından tam olarak karşılayan bir sözcüğe rastlamadım” demiş bir okurum.
<... 2021-06-25 17:00:01 +0000 UTC View PostKelimebaz 111 - Ensest
21 Şubat 2009
Ensest’in Türkçesi nedir diye bana sormuşlar, sanki uzmanıymışım gibi. Aklıma gelenleri yazdım. Bacımacı olabilir mesela, *bacımak fiilinden. Son...
2021-06-24 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 110 - Apron
20 Şubat 2009
Türkçede yeni türeyen tabirlerden biri apron, “havaalanlarında terminal ve hangar binaları çevresinde düzeltilip asfaltlanmış alan”. Haya...
2021-06-23 17:00:01 +0000 UTC View PostKelimebaz 109 - Medrese
19 Şubat 2009
Medrese = ders yapılan yer, dershane. Arapça DRS kökünden, ism-i mekân denilen tipte düzenli bir türev. Ders verme eylemine tedrîs 2021-06-22 17:00:01 +0000 UTC View Post
Kelimebaz 108 - Sel/sal
18 Şubat 2009
Türkçede 1930’lardan önce –sel/–sal diye bir ek yok: nokta! Haniya kumsal ile uysal diye soranları hemen aydınlatalım. Bi...
2021-06-21 17:00:01 +0000 UTC View PostKelimebaz 107 - Üniversite II
28 Şubat 2009
Sizi kandırdım. Vatanı bölmeye ve emperyalizme yem etmeye yönelik emellerim doğrultusunda herkesi yanılttım. Mea culpa. Halbuki Soros’a söylemiştim, bozma ...
2021-06-20 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 106 - Üniversite I
17 Şubat 2009
Evrenkent imiş, hah, güleyim bari! Cahilliğin bu kadarı ancak okumakla olur demişler. Univercity değil amca, university!
Kelimebaz 105 - Nifak
16 Şubat 2009
Arapça n-f-q kökünden, birbiriyle alakasız görünen iki kelime grubumuz var. Birincisi nafaka. Güncel kullanımda “boşanan eşe ödenen para...
2021-06-18 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 104 - Ceket
14 Şubat 2009
Arapçası Yakub olan hazretin Tevrat’taki orijinali Yaˁqôb, İshak’ın oğlu, İbranice עקבkökünden “ardından gelen, s...
2021-06-17 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 103 - Tazı
13 Şubat 2009
Pehlevice adı verilen İslam öncesi Fars dilinde Araplara tâzig veya tâçig adını vermişler. Muhtemelen tâzam (koşm...
2021-06-16 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 102 - Pertavsız
12 Şubat 2009
İstanbul Belediye Başkanı geçen gün rakibine pertavsız önermiş, piyasadan kalkmış güzel bir kelimeyi naftalinler arasından çıkarıp orta...
2021-06-15 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 101 - Taktir
11 Şubat 2009
Takdir değer vermek veya değer biçmek, kadr (değer, ölçü) masdarından. Taktir ise katre (da...
2021-06-14 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 100 - Eğitmek
10 Şubat 2009
OrtaasyaAsya Türkçesinde ve ondan türeyen Türki dillerin birçoğunda bildiğimiz /i/ sesi var, dili arkaya çekerek söylenen alelade /e/ sesi var (bunu bazen ä diye yaz...
2021-06-13 17:00:02 +0000 UTC View PostKelimebaz 99 - Malumu İlam
9 Şubat 2009
Artık şaşmaz şekilde her yerde malumu ilan diye geçiyor. Mantıken bu da mümkün tabii, “bilineni orta yere söylemek”, ama deyim o değil, ...
2021-06-12 17:00:02 +0000 UTC View PostKelimebaz 98 - Kalabaliken
7 Şubat 2009
Biri mail atmış, İsveççedeki Türkçe kelimeler hakkında ne düşünüyorsun diye. Çattık işte, ne düşüneyim ki? İsveççe bilmem, etmem. “Olmaz ya öyle...
2021-06-11 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 97 - Muhtar
6 Şubat 2009
Şaşırtıcı ama köylerdeki ihtiyar heyetinin o bildiğiniz ihtiyarla alakası yok, zaten kanunen de ihtiyar heyetine girmek için 25 yaşını doldurmuş olmak yetiyor. Osma...
2021-06-10 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 96 - McDonald's
5 Şubat 2009
Ufak oğlan tutturdu Big Mac yiyeceğiz diye, mecbur, gittik yedik. MacDonald’ın kim olduğunu anlatmak da farz oldu.
Ortaçağ’da İrlanda’dan gelen Gael...
2021-06-09 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 95 - Tarım
4 Şubat 2009
Eski Ortaasya Türkçesinde “dağıtmak, saçmak” anlamında tarmak fiili var. “Tohum saçmak, ekin ekmek” anlamında da bu kullanılıyor, ba...
2021-06-08 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 94 - Modern
3 Şubat 2009
Latince modus “ölçü, usul, adap”. Bundan türeyen Fransızca iki kilit kavram: Moda, zamanın usul ve adabı. Modern, ...
2021-06-07 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 93 - İncil
2 Şubat 2009
Yunanca eu “iyi”, ángelos “haberci, ulak, resul”, euangélion “iyi haber, müjde”. Hıristiyanlığın ilk devirlerinde ...
2021-06-06 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 92 - Ejderha
31 Ocak 2009
Esas sözcük ejdehâ, r’siz. İslam öncesi İran mitolojisinde geçen bir figür. Pehlevice, yani İslam öncesi Farsça biçimi ajî dahak...
2021-06-05 16:59:59 +0000 UTC View PostKelimebaz 91 - Memat
30 Ocak 2009
Hayat memat’taki memat nedir diye sormuş bir okurum. Tabii ki ölüm, Arapça, m-w-t kökünden mimli masdar. Aynı anlama gelen diğer masdar
Kelimebaz 90 - Kandil
29 Ocak 2009
Latince candere “akkor gibi yanmak, ışımak”, /k/ sesiyle /kandere/ okunacak. Incandescere hemen hemen aynı, “içten ışımak...
2021-06-03 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 89 - Türkiye
28 Ocak 2009
Vatanımıza ne cüretle ‘hindi’ derler diye hop oturup hop kalkanların esas dert etmesi gereken konu o değil. Vatanın adı İtalyanca, onu neydeceğiz? Hem üste...
2021-06-02 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 88 - Naiv
27 Ocak 2009
Naiv başka şey, nahif başka şey. Aradaki farkı bilenler parmak kaldırsın.
Peki, otur. Nahif Arapça sıfat, uzun i ile söylenir, zayıf ve çelimsi...
2021-06-01 17:00:06 +0000 UTC View PostKelimebaz 87 - Türban
26 Ocak 2009
Farsça dûlband esasen “kova sargısı” demek (dôl veya dûl = kova). Kafaya sarılan sarık da sonuçta bu: ön...
2021-05-31 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 86 - Ceviz
25 Ocak 2009
Ceviz ağacının anavatanı olarak tüm kaynaklarda “Armenia” gösteriliyor, sözde diyelim başımız ağrımasın. Nitekim Van Gölü civarı, Aras havzası, Bitlis vb. do...
2021-05-30 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 85 - Şebeke
24 Ocak 2009
Şebeke Arapça balık ağı gibi “ağ” demek. Buna eşdeğer kelimeler Arapçayla akraba diller olan İbranice ve Süryanicede de var. Hepsinde rastlanan bi...
2021-05-29 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 84 - İp, Sap
23 Ocak 2009
Bize okulda öyle öğretmişlerdi, şimdi müfredat ne der bilmiyorum. Sert ünsüzle biten çok heceli kelimeler ünsüz yumuşamasına uğrar, tek heceliler uğramaz....
2021-05-28 12:00:00 +0000 UTC View Post