Kelimebaz 53 - Pastırma
22 Aralık 2008
Basmak fiili Türkçede mevcut ve canlıyken bunun türevinin ses değişimine uğraması bilinen tüm dilbilim yasalarına aykırı düşer. Pasma yok, paskı yok,...
2021-04-27 17:00:00 +0000 UTC View Post
Sevan Nişanyan posts
Kelimebaz 52 - Düven
21 Aralık 2008
Düven yahut düğen Anadolu’da öküzün arkasına bağlanıp buğday başaklarının üstünde gezdirilen, çakmak taşlarıyla bezeli aletin adı. Türkçe d...
2021-04-26 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 51 - Ortodoks
20 Aralık 2008
Kılık değiştirerek kozadan çıkan böcekler gibi geleneksel Türk faşizminin has numunesine dönüşen başbakan hazretleri,* “Akdamar Adası’ndaki Ermeni...
2021-04-25 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 50 - Bikini
19 Aralık 2008
“İki” anlamına gelen bi- önekiyle Batı dillerinde yapılan tonla bileşik kelime var. Bisiklet (iki tekerçe), biseksüel (i...
2021-04-24 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 49 - Saat
18 Aralık 2008
Arapça sâˁat sözcüğünün esas anlamı “en, genişlik, bolluk”. ˁKökü wsˁ (vav-sin-ayın),* uzamak, genleşmek, yer kaplamak gibi anlamları ...
2021-04-23 17:00:53 +0000 UTC View PostKelimebaz 48 - Yalancı
17 Aralık 2008
Suriye halk dilinde Türkçeden alınma bir sürü kelime var. Lokanta menülerinin değişmez kalemi yalanci onlardan biri. Bildiğimiz zeytinyağlı ya...
2021-04-22 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 47 - Leblebi
16 Aralık 2008
Sami dillerinde “kalp” anlamına gelen kelimeler lb veya lbb kökünden yapılmış. Asurice lubbu, İbranice lêb, Aramice lebıbâ ...
2021-04-21 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 46 - Paşa
14 Aralık 2008
Paşa sözcüğünün etimolojisi 100 seneden beri çok tartışılmış bir konu. Eskiden padişah sözcüğünden kısaltma yoluyla türediği görüşü popülerdi...
2021-04-20 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 45 - Ege
13 Aralık 2008
Ege Denizi 1930’lara dek Türkçede duyulmuş bir ad değil. “Adalar Denizi” anlamına gelen Cezair Denizi adı bazen kullanılmış ama olay daha çok Akdeni...
2021-04-19 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 44 - Zengin, Fakir
12 Aralık 2008
Efendim Türkçe fakir bir dildir. Ne münasebet, en zengin dildir, Sümerler de Türk’tür. Al sana, vatan haini! Kahrol, faşist!
Sevgili okurlarım, bunlar...
2021-04-18 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 43 - Çarşı
11 Aralık 2008
Farsça çahar-sû yani “dört-kenar, quadratus”, Yunanca agorá (“açık yer”) sözcüğüyle aynı kavramı ifade eder. Şehir merkezind...
2021-04-17 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 42 - Cambaz
10 Aralık 2008
Hayatta çözüme kavuşmayacak tartışmalardan biri, can-baz mı, cam-baz mı? İkisi lehine de söylenecek şeyler var. Belki ikisi ayrı kelimeydi, zamanla birle...
2021-04-16 17:00:05 +0000 UTC View PostKelimebaz 41 - Karanlık
9 Aralık 2008
Karanlık’taki -n- nedir diye sormuş bir okurum. Cevap muhtemelen dönüşlülük eki: dilenmek, kuşanmak, usanmak, tükenmek’teki -n- gibi.
Sözcüğ...
2021-04-15 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 40 - Angut
8 Aralık 2008
Angut kuşu veya diğer adıyla kızıl ördek, sarsak ve uyuşuk bir kuşmuş. Özellikle kolay avlanmasıyla ünlü. Angut Ortaasya Türkçesinde bir kuş adı olara...
2021-04-14 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 39 - Asimile
7 Aralık 2008
Asimilasyon aslında kötü bir şey değil. Latince similis benzer, ad-similare benzeşmek veya benzeştirmek. Yerel ve aşiretsel olanı aşıp dah...
2021-04-13 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 38 - Kaşar
6 Aralık 2008
Kaşar peynirinin kökeni hakkında sağlam bilgi yok, birkaç rakip rivayet var. Bir kere kaşar ile İtalyanca caciocavallo, bizde özellikle Rumeli’n...
2021-04-12 17:00:01 +0000 UTC View PostKelimebaz 37 - Kutsal
5 Aralık 2008
Kut Eski Türkçe, “bereket, kıvanç” demek. Aslı kıwut, kıvanç, kıvanmak sözcükleri ile aynı kökten. Kutlu ve kutlamak biçimlerinde Türkçede bugün...
2021-04-11 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 36 - Halletmek
4 Aralık 2008
Arapça uzun a ile hâl (durum) başka, kısa a ve çift le ile hall (çözüm) başka kelime. İkincisinin bir sürü türevi bulunuyor. Tahlil kola...
2021-04-10 17:00:30 +0000 UTC View PostKelimebaz 35 - Alevi
3 Aralık 2008
Alevi’nin alevle filan alakası yok. “Ali’ye mensup, Ali’ci” demek. Mevla’dan Mevlevi, Zühre’den zührevi gibi, Arapça. Eski yazıda elifle değil ayı...
2021-04-09 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 34 - Lara
2 Aralık 2008
Lara, bir, Antalya yakınında bir plaj adı. Bu adın kaynağını ve etimolojisini bilmiyorum; bilen olduğunu da sanmıyorum. İki, Rusça yaygın bir kadın adı o...
2021-04-08 17:01:01 +0000 UTC View PostKelimebaz 33 - Patates
1 Aralık 2008
Patatesin adı başka, bitkinin kendisi başka. İsmin aslı patata, Amerika yerli dillerinin birinden geliyor. Amerikalıların yam veya sweet potato adını verdiği...
2021-04-07 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 32 - Kakofoni
30 Kasım 2008
Ikınarak yapılan malum işin Antik Yunancası kakká, Fransızcası caca, ki o da öyle okunuyor, Farsçası kak, Ermenicesi aynen kak...
2021-04-06 17:00:00 +0000 UTC View PostKelimebaz 31 - Yemin
29 Kasım 2008
Arapça yamîn “sağ”, daha doğrusu “sağ el”. Sağ elin uğurlu sol elin uğursuz olduğuna dair inanış, en eski zamandan beri tüm insan topluluk...
2021-04-05 17:00:01 +0000 UTC View PostKelimebaz 30 - Corç
28 Kasım 2008
Türk milletinin yüzde sekseninin her akşam oturma odasına giren bir isim artık Türkçe sayılmaz mı? Hele “Hey Corç versene borç” gibi atasözleri ve de...
2021-04-04 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 29 - Feminizm
(Yayımlanmadı)
Latince fêmina kadın ya da genel olarak dişi. Fransızca femme (kadın) oradan gelmiş. Féminin (telaffuzu ‘feminen’) “kadınsı...
2021-04-03 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 28 - Tereyağı
27 Kasım 2008
Farsça tere “1) taze, yaş; 2) maydanoz, tereotu, ıspanak, roka, kereviz yaprağı gibi çiğ yenen her türlü sebze”. Türkçede en geç14. yüzyıldan itiba...
2021-04-02 17:00:06 +0000 UTC View PostKelimebaz 27 - Karaköy
26 Kasım 2008
Demiray Oral’ın yeğeni yanılıyor, Karaköy, Siyahköy demek değil. Asıl adı Karayköy imiş. Fatih Sultan Mehmet devrinde Kırım’dan getirilen Karayları, ...
2021-04-01 17:00:04 +0000 UTC View PostKelimebaz 26 - Fırkateyn
25 Kasım 2008
Fırkateyn tipi gemiler Osmanlı donanmasında ilk 1774’te kaydedilmiş, 1770’ler ve 1780’ler boyunca yoğun olarak inşa edilmiş. Sözcük önceleri fırka...
2021-03-31 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 25 - Eldiven
24 Kasım 2008
Falsche Trennung (false division) her dilde rastlanan bir dil fenomeni. Çoğu zaman eğlenceli sonuçları var. Mesela Eski İngilizcede ikename “ikinci isim, l...
2021-03-30 17:00:03 +0000 UTC View PostKelimebaz 24 - Terör
23 Kasım 2008
Fransızca sözcük terreur, “şiddetli korku” demek. Siyasi anlamda ilk kez 1793’te tedavüle girdi. Fransız İhtilali’nden sonra iktidara gelen Robespierre ...
2021-03-29 17:00:04 +0000 UTC View Post